• Longread: Verduurzamen Woningen

Duurzaam kiezen

Verduurzaming van woningen is een actueel thema. Steeds meer dringt door dat er nu moet worden gehandeld voor een CO2 neutrale woningvoorraad in 2050, zoals bijvoorbeeld is afgesproken in het akkoord van Parijs. Dat geldt zowel voor de (sociale) huursector als voor de koopwoningen. Van iedereen wordt iets verwacht: van de verhuurders, hun huurders, de eigenaarbewoners en van de eigenaren van utiliteitsgebouwen.

In deze online productie staat een aantal inspirerende voorbeelden over het verduurzamen van woningen. Zo investeerde corporatie Woonwaard in Alkmaar in de renovatie van 270 woningen naar CO2 neutraal. De corporatie wil dat aantal uitbreiden en investeert ook in gasloze nieuwbouw, waarbij het warmtenet en zonnepanelen zorgen voor de warmte en elektriciteit.

Een uniek geothermisch project met een enorme potentie is het mijnwaterproject in Heerlen. De corporatie Weller Wonen heeft 150 woningen in het Maankwartier toegevoegd aan de 270 woningen die worden verwarmd en gekoeld met mijnwater. De belofte is dat een veel groter aantal gebouwen op dit groene warmtenet kan aansluiten.

In Deventer hebben huurdersorganisaties en corporaties elkaar gevonden bij het verduurzamen van huurwoningen. Huurders trappen soms op de rem uit angst voor juist hogere woonlasten en overlast in de renovatieperiode. In Deventer heeft men daar goede afspraken over gemaakt, met lagere woonlasten tot resultaat en een acceptabel niveau van overlast tijdens de bouw.

In gemeenten kunnen ook raadsleden een actieve en aanjagende rol vervullen als het gaat om de verduurzaming van de woningvoorraad. Jasper Groen uit Amsterdam (raadslid voor GroenLinks) vertelt hoe hij zich mengt in de lokale discussie met het college van B&W.

Ook de eigenaarbewoners komen aan het woord. Maud van Oossanen uit Haarlem vertelt hoe zij een mooie maar tochtige jaren 30 woning vergaand gerenoveerd heeft en welke financiële mogelijkheden zij daarbij benut heeft, variërend van een hypotheek, gemeentelijke subsidie tot eigen spaargeld.

Zoals beoogd met de herziene Woningwet, maken gemeenten, corporaties en huurdersorganisatie prestatieafspraken op het gebied van onder andere verduurzaming. In de Inspiratiegids kunt u kennismaken met inspirerende voorbeelden van deze prestatieafspraken. De gids geeft voorbeelden van prestatieafspraken met concrete teksten rondom afspraken en nieuwe ‘lessons learned’ van succesvolle afspraken. Een must-read voor iedereen die aan de slag wil met woonvisies en prestatieafspraken!

Deze goede voorbeelden worden toegelicht met interviews en met links naar praktische en handige informatie, sites, vlogs en blogs.

Met deze en andere content hopen wij dat ook u duurzaam kiest.

Kijk verder...

‘Meer samenwerken in duurzame huizenprojecten’

 

Het zou goed zijn als corporaties nog meer met elkaar gaan samenwerken om woningen te verduurzamen. Meer ‘volume’ komt innovatie en betaalbaarheid van duurzame woningen ten goede. Daarvan is directeur Pierre Sponselee van Woonwaard overtuigd. Eind april riep hij tijdens een bijeenkomst van Aedes zijn collega’s dan ook op duurzame projecten te verbinden.

Sponselee weet waarover hij praat. Zijn corporatie investeert fors in duurzame renovaties en nieuwbouw. De renovaties doet Woonwaard samen met vijf andere collega’s en drie bouwers die samenwerken binnen de Stroomversnelling 

In Heerhugowaard heeft Woonwaard het afgelopen jaar 270 woningen uit de jaren ’60 gerenoveerd. De huizen zijn goed geïsoleerd, voorzien van driedubbel glas, een warmtepomp en zonnepanelen. De technieken voorzien in de volledige energiebehoefte van de bewoners. De gasaansluiting is bij alle woningen verwijderd. Vijf huizen zijn onlangs uitgerust met een accu om niet-gebruikte zonnestroom op te slaan, zodat bewoners deze energie kunnen gebruiken tijdens ‘piekmomenten’.

Woonwaard investeert ook in nieuwbouw. Uitgangspunt daarbij is dat er geen gasaansluiting in de woningen komt. Enkele projecten zijn aangesloten op het warmtenet, dat gevoed wordt door hernieuwbare energie. Binnenkort start nieuwbouw in de laatste grote nieuwbouwwijk van Alkmaar. Woonwaard bouwt ook daar woningen die aangesloten worden op het warmtenet voor ruimteverwarming en warm water. Zonnepanelen op het dak verzorgen de overige energiebehoefte. Net als de gerenoveerde huizen, zijn de bewoners van de nieuwbouwwijk voor hun warmtevoorziening niet afhankelijk van het energiebedrijf.

‘Je kunt beter kijken naar de exploitatie dan naar de investering’

Denken in exploitatie

Woonwaard is nog niet klaar. De corporatie gaat de komende jaren door met deze duurzame renovaties. ‘We zijn nu bezig met een vervolgserie van 110 woningen. Begin 2019 willen we 600 ‘nul-op-de-meter-huizen’ hebben gerealiseerd.’ 

Natuurlijk is de investering nu nog behoorlijk hoog, maar de initiële investering is niet het belangrijkste, volgens Sponselee. ‘Hoe lang je de woningen gaat exploiteren en wat de exploitatiekosten zijn ​wel. We hebben de kosten en opbrengsten van Nul-op-de-meter-renovaties naast elkaar gezet over een looptijd van 40 jaar. Zo lang houden we de woningen in exploitatie. Uit deze rekensom is gebleken dat we een mooi rendement kunnen behalen van 4,5% tot 4,75%. En de huurders gaan erop vooruit.’ 

‘85% van de huurders krijgt geld terug van het energiebedrijf, gemiddeld 580 euro’

Meer dan Nul-op-de-meter 

Sponselee legt uit dat de huurders meer krijgen dan een Nul-op-de-meter-woning. ‘Hun woningen zijn flink opgeknapt, met onder meer nieuwe badkamers en keukens. Ze hebben dus een betere woning, met state-of-the art duurzame maatregelen, voor vergelijkbare woonlasten als vóór de renovatie.  

Na de renovatie betalen huurders ons huur plus een Energieprestatievergoeding (EPV). De som daarvan is gelijk aan de som van huur en energiekosten vóór de renovatie. De zonnepanelen wekken bovendien meer energie op dan de meeste bewoners gebruiken. Uit onderzoek bij de eerste 50 aangepakte woningen blijkt dat 85% van de huurders na een jaar geld terug krijgt van het energiebedrijf: gemiddeld € 580.

‘Als bouwers meer volume krijgen, zal de prijs omlaag gaan’

Meer samenwerken 

Tachtig procent van de huurders van de gerenoveerde woningen is dan ook (zeer) tevreden over de duurzame maatregelen en het verhoogde comfort. Bewoners die ontevreden waren, waren dat vooral over onderdelen van de renovatie, zoals de badkamer of het geluid van de nieuwe installaties. Zij waren wel tevreden over de behaaglijkheid. 

Gevraagd naar wat het einddoel is, antwoordt de directeur van Woonwaard dat hij het lastig vindt om deze vraag te beantwoorden. ‘Onze planning voor Nul op de meter-renovaties loopt tot 2019. Dan hebben we 600 Nul op de meter-woningen en enkele honderden huizen aangesloten op het warmtenet in onze totale voorraad van 14.500 woningen. Ik zou graag zo snel mogelijk meer huizen willen verduurzamen, maar daarvoor hebben we meer volume nodig. Het zou mooi zijn als collega-corporaties samen met ons volume willen creëren. Als bouwers meer volume krijgen, zal de prijs omlaag ​gaan. Bovendien wordt het voor hen aantrekkelijk om te innoveren in duurzame technieken. Het mes snijdt dus aan twee kanten.’ 

Weller Wonen gaat opnieuw 150 woningen in Maankwartier verwarmen met mijnwater

Na een innovatief herstructureringsproject met geothermie als duurzame energievoorzieningen in Heerlerheide, krijgen nog eens 150 nieuwbouwwoningen in Maankwartier energie uit mijnwater. De voormalige dochteronderneming Weller Energie BV van corporatie Weller Wonen realiseerde de eerste mijnwaterenergiecentrale ter wereld. Na de verkoop van Weller Energie aan de gemeente Heerlen, werkt Weller Wonen nu samen met Mijnwater BV. Dit bedrijf exploiteert nu mijnwaterenergie in Heerlen.

Onder Heerlen bevindt zich een enorm stelsel van mijngangen. Sinds de sluiting van de mijnen zijn die ondergelopen met grondwater. Dit grondwater wordt opgewarmd door de aarde. Mijnwater BV pompt het water in de diepe mijngangen op en met behulp van warmtewisselaars en warmtepompen wordt de mijnwaterenergie gebruikt om woningen en gebouwen te verwarmen. Het koelere grondwater in de hoger gelegen mijngangen wordt gebruikt om te koelen. De centrale produceert nauwelijks kooldioxide door gebruik van groene stroom.

De mijnwatercentrale produceert nauwelijks kooldioxide door gebruik van groene stroom.

Via de vloer

In plaats van radiatoren krijgen de huurders van de nieuwbouwwoningen hun warmte en verkoeling via leidingen in de vloer. Het vloersysteem wordt geleverd door Weller Wonen. De kosten ervan bedragen niet meer dan een traditioneel verwarmingssysteem. Het enige waaraan de huurders moeten denken is dat ze de temperatuur constant houden. In de zomer wordt de warmte via de vloer in de woning afgevoerd en opgeslagen in buffervaten of in de mijngangen.

Jack Gorgels, voorzitter van de Raad van Bestuur van Weller Wonen: 'Met een cv-systeem is het binnen een uur warm in huis. Bij dit systeem duurt het wat langer. Daarom wijzen we de bewoners erop dat ze de thermostaat niet lager zetten als ze weggaan. Voor de bewoners in Heerlerheide was het even wennen, omdat ze gewend zijn aan traditionele verwarmingssystemen. We hebben destijds dan ook veel aandacht aan voorlichting besteed. Dat doen we ook voor Maankwartier.’ 

Huurders van de nieuwbouwwoningen krijgen hun warmte en verkoeling via leidingen in de vloer.

Europees project

De mijnwatercentrale in Heerlerheide is 10 jaar geleden als Europees proefproject gestart. Daarin onderzochten voormalige steenkoolmijngebieden uit Nederland en Groot-Brittannië of de oude mijngangen geschikt zouden zijn om warmte en koude uit aardlagen te onttrekken. Weller Wonen was destijds bezig met de herstructurering van het stadsdeel Heerlerheide.

Gorgels: ‘De gemeente Heerlen kwam met het idee van mijnenergie. Heerlerheide was hier geschikt voor: veel geplande nieuwbouw, hoge duurzaamheidsambities en een voormalig steenkolenmijngebied in de buurt. Letterlijk van zwart (steenkool) naar groen. De mijnwatercentrale in Heerlerheide kon een mooie bijdrage leveren aan de herstructurering aan de wijk. Daarom besloten we partner te worden in het mijnwaterproject en de eerste mijnwaterenergiecentrale ter wereld te bouwen.’

Na twee jaar proefboren, werd de mijnwaterenergiecentrale in 2008 geopend. De kosten bedroegen destijds 15,8 miljoen euro voor het totale project: onderzoek, aanleg van kilometerslange terreinleidingen, proefboringen, en enorme pompen om het water op te pompen en te transporteren. Europa betaalde via subsidies de helft van de kosten. Ook de gemeente Heerlen droeg financieel bij.

European Geothermal Innovation Award

In 2008-2010 kregen 270 huizen, een aantal kantoorgebouwen, een school en een winkelcentrum in Heerlerheide een aansluiting voor energie uit mijnwater. De techniek staat inmiddels als een huis, en dat is niet onopgemerkt gebleven. In 2015 sleepte Mijnwater BV met inmiddels van Weller Wonen overgenomen mijnwatercentrale de European Geothermal Innovation 2015 Award in de wacht.

De huurders in Heerlerheide zijn tevreden over het systeem. Daarom neemt Weller Wonen voor het project Maankwartier ook energie af van de mijnwatercentrale. De investering is beperkt: ‘In 2016 hebben we onze aandelen in de mijnwatercentrale overgedragen aan de gemeente Heerlen, omdat het leveren van energie niet onze kernactiviteit is. De gemeente is nu 100% eigenaar van Mijnwater BV. Wij nemen alleen energie af. De energietarieven voor de huurders en kopers van de 150 nieuwbouwwoningen voldoen aan de Warmtewet.’

Ook de supermarkt, de commerciële huurders, het nieuwe station, hotel en kantoren in Maankwartier gebruiken (straks) mijnwaterenergie.

Raadslid Jasper Groen: ‘Zoeken naar haalbare voorstellen’

Met een achtergrond in milieufilosofie is het niet vreemd dat Groen zich in de Amsterdamse gemeenteraad sterk maakt voor duurzame woningen. ‘Verduurzaming van de woonvoorraad is een van de belangrijkste stappen om de klimaatverandering te stoppen. Ik vind dat Amsterdam daar als grote en welvarende stad het voortouw in moet nemen.’

Te weinig prioriteit

Groen vindt dat de stad stappen in de goede richting heeft gezet, maar het is niet genoeg. ‘Er zijn ongeveer 200.000 corporatiewoningen. In 2015 had maar 19% een label B of hoger, het gemiddelde was label D. Dat is niet genoeg om de afspraken uit het Energieakkoord te halen. Corporaties zeggen dat ze te weinig geld hebben vanwege de verhuurderheffing. Dat vind ik te makkelijk. Als je duurzame woningbouw echt wilt realiseren, kan dat. Een mooi voorbeeld daarvan is de foto bij dit interview, waarop ik sta afgebeeld bij Het Schip. Een vroeg voorbeeld van sociale woningbouw dat niet duurzaam was, en nu energieneutraal is.’

Amsterdamse corporaties moeten nog veel doen om de huurwoningen in 2020 op het niveau van energielabel B te krijgen. En er moet vaart worden gemaakt met de ambitie om de woningvoorraad in 2035 ’van het gas af’ te krijgen. Tenminste: als we het Energieakkoord en het Klimaatakkoord van Parijs willen halen. Dat constateert Jasper Groen. Als raadslid van GroenLinks doet hij wat hij kan.

'Als je duurzame woningbouw echt wil realiseren, kan dat'

Invloed

Wat kan Groen daaraan doen als raadslid van een oppositiepartij? ‘Je moet realistisch zijn. Ik kan geen grote koerswijziging bewerkstelligen bij dit College, dat duurzame woningbouw wel belangrijk zegt te vinden, maar het niet hoog op de prioriteitenlijst heeft staan. Maar ik heb wel een aantal goede resultaten behaald met kleine initiatieven. Natuurlijk heb ik samenwerking gezocht, met SP, D66 en/of de PvdA.

Zo heb ik het initiatief genomen voor twee regelingen die huurders en Verenigingen van Eigenaren ondersteunen hun huizen te verduurzamen. De verenigingen komen in aanmerking voor subsidie en ze kunnen terecht bij een stichting die ze helpt het proces te organiseren. Dat levert veel winst op, omdat het organisatieproces veel tijd kost. Zo moet je alle leden van een VvE op een lijn krijgen om te investeren.’

Momenteel bereidt Groen een initiatief voor om het Vereveningsfonds - bedoeld voor investeringen in stadsontwikkeling en ruimtelijke ordening - aan te wenden om het warmtenet te versnellen. ‘Met deze techniek gebruik je restwarmte om huizen te verwarmen. Dat levert veel CO2-besparing op.’

'Ik heb een aantal goede resultaten behaald met kleine initiatieven'

Van het gas af

Dit initiatief helpt om de Amsterdamse huizen aardgasvrij te maken, maar er moet meer gebeuren. ‘Om een grote stap naar dit doel te maken, moeten de Amsterdammers weten dat ze "van het gas af moeten". Bewonersparticipatie is daarbij essentieel, maar dat komt nu nog niet van de grond. Ik heb een motie ingediend om daar nog dit jaar mee te beginnen.’

Groen dringt er bij de wethouder op aan om de wijken in te gaan om met bewoners te praten over een aardgasvrije toekomst. ‘Het is belangrijk dat het besef doordringt dat het einde van gas snel in zicht komt, want over vijftien jaar is het zover. Dan moeten huizenbezitters en corporaties nu niet gaan investeren in bijvoorbeeld een nieuwe HR-ketel.’

Haalbare voorstellen

Aan andere raadsleden wil Groen meegeven dat ze vooral op zoek moeten gaan naar (financieel) haalbare voorstellen. ‘Voor een gemeente kost het niet veel om VvE’en en huurdersverenigingen te ondersteunen of een campagne op touw te zetten om mensen bewust te maken van het feit dat ze van het gas af moeten.’

Video: duurzaam wonen in een jaren ’30 huis

Maud van Oossanen woont in een prachtig jaren ’30 huis in Haarlem. Haar woning is goed geïsoleerd, van dak tot vloer. Zonnepanelen voorzien in de stroombehoefte en een zonneboiler zorgt voor warm water. In deze video vertelt Maud waarom ze deze maatregelen heeft genomen, hoe ze dit heeft bekostigd en wat ze ervoor terugkrijgt.

Financiering

Naast diverse subsidies, zijn er ook andere financieringsmogelijkheden voor duurzame maatregelen.

1. Extra hypotheek

Het is bij meerdere geldverstrekkers mogelijk om een extra hypotheek aan te vragen. Dat mag tot 106 procent (in plaats van 101 procent) van de woningwaarde. Mensen die een nul-op-de-meter woning hebben, kunnen in aanmerking komen voor een extra bestedingsruimte van € 25.000.

2. Nationaal Energiebespaarfonds

Dit fonds van de Rijksoverheid, de Rabobank en de ASN Bank verstrekt leningen aan particuliere woningeigenaren en Verenigingen van Eigenaren. Er is € 300 miljoen beschikbaar.

3. Duurzaamheidsleningen

Deze leningen van gemeenten/provincies bieden gunstige voorwaarden om energiebesparende maatregelen te financieren.

Ook op de website van Vereniging Eigen Huis vindt u goede informatie over deze financieringsmogelijkheden.

‘Corporatie en huurders werken samen aan verduurzaming’

Bert Duis (voorzitter huurdersvereniging De Marken)

Regelmatig overleg, korte lijnen en een goede verstandhouding. Dat zijn de ingrediënten die maken dat de Deventer woningcorporatie De Marken en de huurdersvereniging koplopers zijn in de verduurzaming van sociale huurwoningen. ‘We bekijken nu hoe we van gas kunnen overstappen naar zonne-energie.’

De herziene Woningwet van 2015 was ook in Deventer aanleiding om de prestatieafspraken, die daar al langer worden gemaakt, te vernieuwen. Die nieuwe afspraken zijn gebaseerd op de gemeentelijke woonvisie en focussen op beschikbaarheid, kwaliteit en verduurzaming van bestaande woningen, en voldoende omvang van de sociale woningvoorraad.

Werkwijze: de gemeente en de vier woningcorporaties Rentree, De Marken, Eigen Bouw en Ieder1 bereiden de prestatieafspraken voor. Vervolgens vindt jaarlijks het tripartiete-overleg plaats met de huurdersverenigingen als derde partij. Tijdens dit gezamenlijke Deventeroverleg worden besluiten genomen over nieuwbouw, renovatie, verduurzaming en andere zaken. 

Overstappen

Het energiezuiniger maken van sociale huurwoningen is dus een belangrijk onderdeel van de prestatieafspraken in Deventer. Zo moeten de woningen in 2024 gemiddeld energielabel B hebben. De Marken heeft deze doelstelling dit jaar al ruimschoots behaald. Directeur Irene de Negro-Simons zegt: ‘Onze woningen in Schalkhaar (dat onderdeel is van de gemeente Deventer, red.) gingen van energielabel E naar A/B. We bekijken nu als Deventer corporaties met elkaar hoe we de bestaande voorraad gasloos kunnen krijgen en daarbij kunnen overstappen naar zonne-energie.’

Persoonlijke relaties

De Marken beschikt over een huurwoningvoorraad van 1000 woningen. Zo’n betrekkelijk kleine woningvoorraad maakt het voor de corporatie relatief gemakkelijk om goede, persoonlijke relaties met de huurders te onderhouden en snel te kunnen schakelen.  Huurdersvereniging De Marken werd twintig jaar geleden opgericht en vertegenwoordigt 650 contributie betalende leden. ‘Mijn vrouw Tonnie en ik zijn, toen we hier 37 jaar geleden kwamen wonen, meteen lid geworden’, herinnert voorzitter Bert Duis zich. De laatste tien jaar werd Bert, met een achtergrond als administrateur, steeds actiever binnen de huurdersvereniging. Hij deed de kascontrole en zat in diverse commissies. Sinds vorig jaar bekleedt hij de hoogste bestuursfunctie als voorzitter.

Plensbui

‘Naast het jaarlijkse grote overleg met gemeente en corporaties hebben we als huurdersvereniging elke maand overleg met De Marken’, vertelt hij. ‘Dan nemen we lopende zaken door en kijken we of alles nog in de pas loopt. Daar hebben we geen klachten over. Integendeel. De lijnen zijn zeer kort en er wordt meteen gereageerd. Neem storingen of lekkages - die worden altijd snel en goed opgelost.’
Zo ging het ook bij de renovatie waarin verduurzaming en sanering hand in hand gingen. In september 2015 legde De Marken de plannen voor aan de huurders. En die gingen zonder noemenswaardig tegenstribbelen akkoord.

Bert: ‘Er waren wel bewoners die zich afvroegen of dit allemaal wel zo nodig was. Je moet altijd maar zien of de huurverhoging zal worden gecompenseerd door een lagere energierekening. Ook zagen met name de oudere bewoners op tegen de renovatie die drie weken zou duren.’  

Vlekkeloos

Doordat ook tijdens de renovatie de lijnen kort bleven, verliep de gehele operatie vlekkeloos. ’Een voorbeeld: er was na een plensbui een lekkage opgetreden. De aannemer deed er nogal laconiek over. Toen hebben we de corporatie gebeld. De directeur kwam meteen kijken en ze heeft de zaak direct geheel naar wens opgelost.’

Het resultaat? Uitstekend geïsoleerde woningen en een veel lagere energierekening, die de huurverhoging ruimschoots compenseert. ‘Iedereen gaat er netto op vooruit’, zegt Bert. ‘We zijn als huurders bijzonder blij met deze verduurzaming en verbetering. We bestuderen nu of we kunnen overstappen op zonnepanelen. Met de dakrenovaties is daar al rekening mee gehouden. Dat zou helemaal mooi zijn.’

Duurzaam wonen – wat kun je als huurder doen? 

Als huurder kun je zeker ook bijdragen aan een energiezuinige woningvoorraad. De Nederlandse Woonbond geeft op haar site veel informatie over hoe je dit aan kunt pakken. De Woonbond organiseert al enige tijd zogenoemde Energiecafé’s, waar je met elkaar informatie deelt en uitwisselt. De Woonbond ondersteunt huurders ook bij het maken van prestatieafspraken met de corporatie om betere energielabels te bewerkstelligen. Meer informatie hierover vind je hier. Ook heeft de Woonbond een meldpunt voor en over ervaringen van huurders met nul-op-de-meter woningen. 

Met het van kracht worden van de herziene Woningwet hebben huurdersorganisaties nu een gelijkwaardige positie bij het maken van prestatieafspraken met gemeenten en corporaties. In dat tripartiete overleg kunnen zij ook hun wensen ten aanzien van verduurzaming (en betaalbaarheid) kenbaar maken. Wil je als huurder grasduinen in voorbeelden van prestatieafspraken over onder andere verduurzaming? Dat kan hier.

Vernieuwde Inspiratiegids energiebesparing in prestatieafspraken

De Inspiratiegids is vernieuwd! In deze gids kunt u kennismaken met inspirerende voorbeelden van goede prestatieafspraken op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing. De gids is geactualiseerd met nieuwe voorbeelden, met concrete teksten rondom afspraken en nieuwe ‘lessons learned’ van succesvolle afspraken. Een must-read voor iedereen bij de gemeente, de verhuurder of de huurdersorganisatie die aan de slag wil met woonvisies en prestatieafspraken!

De Woningwet 2015 maakt het huurders, verhuurders en gemeenten mogelijk om op gelijkwaardige basis afspraken te maken over de volkshuisvestingsdoelstellingen voor de komende jaren. Dit kunnen afspraken zijn over een breed terrein. Op deze site vindt u de handleiding voor het proces rond deze afspraken. Ter ondersteuning van de inhoud van en mogelijkheden voor de afspraken op het terrein van duurzaamheid en energiebesparing is er nu de aangepaste Inspiratiegids. Aedes, VNG, Woonbond en het ministerie van Binnenlandse Zaken hebben de handen ineen geslagen en deze gids samen opgesteld.

In de Inspiratiegids vindt u alles op het gebied van:

- Slim samenwerken: Hoe pak je het proces van samenwerken rond dit thema aan?
- Slim financieren: Slimme financieringsvormen maken het steeds aantrekkelijker om te investeren in energiebesparende maatregelen en duurzame energieopwekking. Ook in de sociale huursector.
- Slimme techniek: Investeren in slimme techniek maakt grootschalige verduurzaming van de woningvoorraad mogelijk.
- Slim aanbod: Slim aanbod speelt in op de behoeften van huurders, verbetert het wooncomfort en is financieel interessant.
- Slim gedrag: Energiebewust leven leidt tot energiebesparingen en lagere woonlasten.

 

Kijk eens online!

Duurzaam wonen komt steeds hoger te staan op de digitale agenda van vloggers en bloggers. Zo zijn er afgelopen jaar minstens 14.000 online berichten verschenen over nul-op-de-meter woningen. En het ging zeker 2.300 keer over CO2-reductie in relatie tot wonen.

Twitter is hét platform bij uitstek om meer informatie te vinden over duurzaam wonen. Hierop worden veel nieuwe en innovatieve projecten gedeeld rondom duurzame bestaande huizen en nieuwe CO2-neutrale woningen. Ook op You Tube kun je vlogs vinden van mensen die hun huis energieneutraal hebben gemaakt.

Dus als je duurzame plannen hebt: ga eens online en laat je informeren en inspireren. Kijk bijvoorbeeld hier eens naar:

YouTube Milieu Centraal
Op het kanaal van Milieu Centraal vertellen mensen over hun ervaringen met duurzaam leven of wonen. Zo legt de familie Post uit wat waarom ze voor een nieuwe zonneboiler hebben gekozen.

YouTube Duurzame Huizenroute
Voor ervaringen met duurzame voorzieningen kun je ook terecht bij de Duurzame Huizenroute. Wat is nu het beste: een pelletketel of pelletkachel?

YouTube Woont lekker
Als je op zoek bent naar een helder verhaal over energieneutraal wonen.

Blog Duurzaam Thuis
Praktische adviezen over energiebesparing, gezondheid en materiaalgebruik.

Blog Wij zijn om!
Als je nu nog niet om bent, kun je op dit blog onder meer uitrekenen wat nul op de meter oplevert. Over tien en vijftien jaar.

Colofon

Deze longread is gemaakt in opdracht van het ministerie van BZK.

Fotografie: Riesjard Schropp
Tekst en video: EMMA, Den Haag.
Vormgeving: Ontwerpwerk, Den Haag